Kilka mitów na temat pielęgnacji zębów u osób starszych
Wśród wielu osób starszych panuje mylne przekonanie, iż w ich wieku już o zęby nie trzeba dbać, bo same i tak przecież wypadną – podobnie wygląda sytuacja w przypadku niektórych rodziców dzieci z mlecznymi ząbkami. Z jakimi innymi stereotypami mamy do czynienia? Przeczytajcie najczęściej powtarzane mity na temat pielęgnacji jamy ustnej i profilaktyki u osób dojrzałych, a być może ustrzeżecie swoich bliskich: rodziców, dziadków, krewnych przed groźnymi chorobami. Pisarka Magdalena Samozwaniec słusznie zauważyła, iż „Starość ma te same apetyty, co młodość, tylko nie te same zęby”, jednakże gdy o nie odpowiednio zadbamy, będą nam służyły przez całą jesień naszego życia. Mit nr 1. Utrata zębów u osób starszych to norma. Oczywiście, osoby starsze są bardziej narażone na utratę naturalnych zębów niż młodsze. Istotną kwestią są indywidualne predyspozycje, czyli np. uwarunkowania genetyczne. Niektórzy pacjenci mają większą podatność na takie choroby jak paradontoza czy próchnica, gdyż w przeszłości chorowali na nie także ich rodzice czy dziadkowie. Wszystko zależy też, od tego, jak mocne mamy zęby – jedni mają wytrzymałe, inni słabsze. W obu przypadkach bardzo ważną rolę odgrywa pielęgnacja zębów. Należy pamiętać, aby szczotkować zęby przynajmniej 2 razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku oraz nitkować. Nie obędzie się także bez regularnych wizyt kontrolnych w gabinecie stomatologicznym raz na pół roku, dzięki czemu lekarz może sprawdzić, w jakim stanie są tkanki przyzębia. Choroby dziąseł to jeden z najczęstszych powodów utraty zębów u osób starszych. Mit nr 2. Mniejsze ryzyko rozwoju ubytków u osób starszych. Osoby starsze są w takim samym stopniu narażone na pojawienie się ubytków jak młodsi pacjenci. Co więcej, czasem liczba osób z próchnicą jest nawet wyższa, dotyczy to np. pacjentów przebywających w domach opieki dla seniorów, gdzie pensjonariusze nie zawsze mają dostęp do profesjonalnej opieki stomatologicznej czy też kontrola jamy ustnej jest prowadzona nieregularnie. Problem ubytków i próchnicy dotyczy także osób cierpiących na inne schodzenia i np. przyjmujących określone leki, mających suchość w ustach (ślina chroni przed atakiem bakterii). Ubytki mogą być także wynikiem niedokładnej higieny jamy ustnej i noszenia protezy zębowej. Pamiętajmy, iż starsze osoby borykają się także z cofaniem się dziąseł oraz intensywnym odkładaniem się kamienia nazębnego. Przebieg próchnicy u osób starszych ma także inny charakter niż u młodszych, przeważnie jest to próchnica przewlekła, która wolniej się rozwija się, rzadziej występuje charakterystyczny ból zęba, a zatem później udaje się ona do dentysty. U seniorów możemy także częściej zauważyć kruchość zębów, spowodowaną postępującą demineralizacją. Mit nr 3. Choroby zębów wynikają wyłącznie z problemów z zębami. Czytając takie stwierdzenie, zapewne z powątpiewaniem kiwacie głową, ale faktycznie tak jest. W niektórych sytuacjach na choroby zębów wpływa nie tylko nieprawidłowa higiena jamy ustnej czy też złe nawyki, ale także inne schorzenia. Do takich chorób zalicza się osteoporozę. Osteoporoza dotyka najczęściej osoby po 50 roku życia i charakteryzuje się postępującym ubytkiem masy kostnej i osłabieniem kości, przez co istnieje większe ryzyko złamań, ale także obserwujemy zły stan zębów. Osteoporoza jest odpowiedzialna za patologiczne stany kości, utrzymujących zęby w żuchwie, wskutek czego stopniowo stają się one ruchome i wypadają. Choroba ta dotyczy zwłaszcza kobiet i pojawia się wraz menopauzą, która poprzez zmiany hormonalne (np. braki estrogenu) osłabia gęstość kośćca oraz występuje mniejsza przyswajalność wapnia, co ma również wpływ na gorszy stan zębów. Inne choroby, bezpośrednio oddziałujące na stan zębów to: choroba Alzheimera czy demencja. Chorzy, przez zaburzenia pamięci nie zawsze są w stanie zadbać o swoje zęby. Z drugiej strony zły stan zębów może być przyczyną innych chorób: m.in. cukrzycy, chorób serca lub zapalenia płuc, bowiem stany zapalne w jamie ustnej nie pozostają bez wpływu na nasz organizm. Mit nr 4. Za późno na zmiany. Współczesna stomatologia oferuje wiele możliwości leczenia, także u osób starszych, zatem nigdy nie jest za późno na zmiany! Przebarwienia, wady zgryzu czy też ubytek mogą powodować kompleksy, dlatego nie warto zwlekać. Gdy nasz uśmiech jest niepełny zdecydujmy się na protezy. Już pojedynczy brak zęba może przyczynić się do wystąpienia szeregu problemów – w tym zaniku kości. Jeśli zęby były leczone kanałowo i są osłabione to koniecznie rozważmy założenie korony. Koronka pełni funkcję wzmacniającą i ochronną. Mit nr 5. To „tylko” zęby. Starsze osoby swoje lekceważące podejście do tematu higieny jamy ustnej tłumaczą, iż przecież to są tylko zęby, w najgorszym razie czeka nas proteza. Warto uświadomić sobie, iż protezy zębowe mają wiele korzyści: poprawiają wygląd – twarz wygląda na dużo młodszą, eliminują ryzyko chorób żołądka i jelit (brak zębów sprawia, iż nie można prawidłowo żuć i gryźć). Pacjenci po zabiegu założenia protezy zaobserwowali znaczną poprawę komfortu życia pacjenta. Tę tezę potwierdzają liczne badania, które wykazały, że protezy stomatologiczne podniosły satysfakcję życia kobiet w starszym wieku w wielu aspektach: społecznym, zawodowym, zdrowotnym, a także seksualnym. Podsumowując, dbałość o higienę jamy ustnej nie zależy od wieku – w takim samym stopniu dotyczy osób starszych, jak i młodszych. # pielegnacja zebów u osób starszych # próchnica # ubytek # leczenie zębów # utrata zębów # koronka # proteza # osteoporoza # implanty
